مهاجرت فزاینده نخبگان از سرزمین‌های اشغالی تهدیدی وجودی برای رژیم صهیونیستی است

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری دانشجو؛ در اراضی اشغالی، موجی از نگرانی‌های شدید درباره مهاجرت نخبگان شکل گرفته است. آماری که از سوی دفتر مرکزی آمار اسرائیل و شورای ملی تحقیق و توسعه منتشر شد، نشان می‌دهد در سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴، حدود ۵۵ هزار فارغ‌التحصیل دانشگاهی و کالج‌ها این کشور را ترک کرده‌اند. این آمار برابر با ۶.۲٪ از کل فارغ‌التحصیلان و نزدیک به ۱۲٪ از دارندگان مدرک دکترا در سه دهه اخیر است.

نکته مهم‌تر این است که مهاجرت در میان نخبگان رشته‌های علمی، فناوری، مهندسی و ریاضی بیش از سایر رشته‌هاست: ۲۵٪ از دارندگان دکترا در ریاضی، ۲۲٪ در علوم کامپیوتر و ۸٪ از پزشکان کشور از اسرائیل خارج شده‌اند. کارشناسان این روند را نشانه تهدید جدی برای امنیت و اقتصاد رزیم اسرائیل می‌دانند.

موج خروج نخبگان و زنگ خطر اقتصادی

این مهاجرت، که کارشناسان آن را «خروج خاموش» می‌نامند، محدود به دلایل نظامی یا جنگ در غزه نیست. بلکه شامل نگرانی‌های سیاسی و ساختاری نیز می‌شود؛ از جمله تغییرات قضایی دولت راست‌گرای نتانیاهو در سال ۲۰۲۳ و کاهش بودجه تحقیق و توسعه.

اعضای دولت سعی کردند ابعاد این مهاجرت را پنهان کنند، اما شورای روسای دانشگاه‌های تحقیقاتی اسرائیل در بیانیه‌ای هشدار داد که از دست دادن نخبگان سرمایه‌گذاری عظیم آموزش و تحقیق را هدر می‌دهد و ضربه مستقیم به اقتصاد، امنیت و نوآوری کشور وارد می‌کند.

روزنامه گاردین در مقاله‌ای با عنوان «یک سال جنگ شتاب‌دهنده مهاجرت خاموش نخبگان اسرائیل» نوشت که خروج نخبگان باعث تضعیف اقتصاد فناوری بالا، کاهش سرمایه انسانی و تهدید آینده کشور می‌شود. خانواده‌های لیبرال احساس می‌کنند قرارداد اجتماعی میان شهروند و دولت بر پایه امنیت و عدالت از بین رفته است و این باعث افزایش مهاجرت شده است.

نمونه‌هایی از مهاجرت نخبگان

پروفسور آرون سیشانوفر، برنده جایزه نوبل پزشکی، همراه با گروهی از دانشمندان اسرائیلی در کیبوتس نیر عوز، خواستار توقف آتش‌بس و آزادی گروگان‌ها شدند و هشدار دادند که خروج نخبگان، به ویژه پزشکان و متخصصان، سرعت بالایی دارد. به گفته او، بسیاری از این افراد بدون اطلاع کسی کشور را ترک می‌کنند و این روند را نمی‌توان به سادگی ثبت کرد.

یوجین کاندل، رئیس سابق شورای اقتصادی ملی، و رون تسور، تحلیلگر اقتصادی، تاکید کرده‌اند که مهاجرت نخبگان تهدیدی وجودی برای رژیم اسرائیل است. به گفته آنها، بخش زیادی از رشد و نوآوری کشور به شمار اندکی از نخبگان وابسته است و خروج آنها می‌تواند عواقب بزرگی داشته باشد.

ترکیب جمعیتی و تاثیر آن بر مهاجرت

جامعه اسرائیل از سه گروه عمده تشکیل شده است: علمانی‌ها، حریدیم و راست‌گرایان افراطی. علمانی‌ها عمدتاً در تل‌آویو و مرکز کشور زندگی می‌کنند و بخش زیادی از نخبگان علمی، مهندسی و پزشکی را تشکیل می‌دهند. حریدیم حدود ۱۴٪ از جمعیت را شامل می‌شوند و نرخ رشد بالایی دارند، اما تمرکز اصلی آنها بر تحصیل تورات است و کمتر به ریاضیات و علوم توجه دارند. راست‌گرایان افراطی نیز عمدتاً در شهرک‌ها و کرانه باختری زندگی می‌کنند و سیاست‌های مذهبی و استعماری را دنبال می‌کنند.

این ترکیب جمعیتی و افزایش مهاجرت علمانی‌ها باعث کاهش نسبتی طبقه متوسط و نخبگان لیبرال در اسرائیل شده است. بسیاری از خانواده‌ها به دلیل نگرانی از آینده فرزندان و تغییرات اجتماعی، ترجیح می‌دهند مهاجرت کنند.